Catalunya

Catalunya is een brede Spaanse herkomstbenaming (DO) voor wijnen uit Catalonië, in het noordoosten van Spanje. Zij vormt geen afgebakend landschap zoals Priorat of Empordà, maar biedt producenten uit een groot deel van de autonome regio een gezamenlijke oorsprongsbenaming. Het gebied strekt zich uit van de Mediterrane kust tot de koelere, hoger gelegen en meer continentale binnenlanden. De Pyreneeën, de zee en hoogteverschillen zorgen daardoor voor grote klimatologische variatie. Droge, zonnige zomers zijn gebruikelijk; aan de kust tempert de zee de hitte, terwijl hooggelegen percelen merkbaar koelere nachten kennen.

Ook de bodems zijn zeer uiteenlopend. In Penedès zijn kalkrijke klei, zand en grind belangrijk; elders komen leisteen, graniet, arme kalkbodems en alluviale afzettingen voor. Die verscheidenheid verklaart waarom DO Catalunya zowel frisse witte wijn als rijpere rode wijn kan voortbrengen. Macabeo, Xarel-lo en Parellada zijn de klassieke witte rassen van het Cava- en Penedèslandschap, maar Chardonnay en andere internationale rassen zijn eveneens toegestaan. Voor rood spelen Garnacha, Tempranillo, Cabernet Sauvignon, Merlot en Syrah een grote rol. De herkomstbenaming omvat stille witte, rosé- en rode wijnen; mousserende wijn valt doorgaans onder de afzonderlijke appellatie Cava of een andere herkomstbenaming.

DO Catalunya heeft geen cru-hiërarchie zoals sommige Franse gebieden. De regels bepalen onder meer toegestane druiven, oorsprong, opbrengsten en analytische eisen, terwijl de brede geografische afbakening assemblages uit verschillende Catalaanse zones mogelijk maakt. Daardoor is de stijl minder voorspelbaar dan bij kleine appellaties. Bekende wijnplaatsen zoals Sant Sadurní d’Anoia en Vilafranca del Penedès liggen in het bruisende Penedèsgebied; Peralada staat voor Empordà en Gandesa voor Terra Alta. Deze namen verwijzen naar eigen regionale identiteiten, die naast DO Catalunya bestaan.

Witte DO Catalunya-wijnen kunnen droog en citrusfris zijn, of ronder met steenfruit en kruidigheid. Rosés zijn vaak fruitig en soepel. Rode wijnen lopen uiteen van sappige, jonge Garnacha- en Tempranillo-cuvées tot rijpere blends met Cabernet, Merlot of Syrah, vaak met donker fruit, mediterrane kruiden en soms houtinvloed. Eenvoudige witte en roséwijnen drinkt men het best jong; serieuze rode cuvées kunnen, afhankelijk van oogst en opvoeding, enkele jaren tot langer rijpen.