Champagne

Champagne ligt in het noordoosten van Frankrijk, rond Reims, Épernay en Aÿ, op de noordelijke grens waar kwaliteitswijnbouw nog goed mogelijk is. Het koele, continentale klimaat brengt risico op voorjaarsvorst en onregelmatige rijping, maar levert ook de hoge zuren die essentieel zijn voor frisse, langdurig houdbare mousserende wijn. De wijngaarden liggen op hellingen en plateaus; krijt, kalksteen, mergel en zandige bodems spelen daarbij elk een eigen rol. Vooral het poreuze krijt houdt water vast en draagt bij aan finesse en spanning.

De drie hoofdvariëteiten zijn Chardonnay, Pinot Noir en Meunier, vaak nog Pinot Meunier genoemd. Chardonnay geeft citrus, witte bloemen en kalkachtige frisheid; Pinot Noir levert structuur, rood fruit en diepte; Meunier voegt sappigheid en toegankelijk fruit toe. Kleine hoeveelheden andere toegestane druiven, waaronder Pinot Blanc en Arbane, komen incidenteel voor. De meeste champagnes zijn assemblages van druiven, dorpen en oogstjaren. Blanc de blancs wordt doorgaans van witte druiven, in de praktijk meestal Chardonnay, gemaakt; blanc de noirs van blauwe druiven. Roséchampagne ontstaat via assemblage met stille rode wijn of, in beperkte gevallen, door korte schilweking.

Alleen mousserende wijn uit het afgebakende appellatiegebied die aan de regels voldoet, mag Champagne heten. De tweede gisting vindt verplicht op fles plaats, gevolgd door rijping op de gistresten. Voor niet-jaargangschampagne geldt minimaal 15 maanden rijping vanaf de tirage, waarvan ten minste 12 maanden sur lie; voor millésimé is dat minimaal 36 maanden. Huizen gebruiken reservewijnen om een herkenbare huisstijl te bewaren, terwijl veel kleine telers wijnen maken die sterker een dorp of perceel weerspiegelen.

Bekende plaatsen zijn Reims en Épernay, met belangrijke herkomstgebieden als de Montagne de Reims, Vallée de la Marne, Côte des Blancs en Côte des Bar. Dorpen als Ambonnay, Bouzy, Aÿ, Verzenay, Avize, Cramant en Le Mesnil-sur-Oger gelden als referenties. Jonge brut champagne combineert citroen, appel en toast; langere flesrijping brengt brioche, hazelnoot, honing en gedroogd fruit. Non-vintage brut is vaak jong prettig te drinken, terwijl goede vintage-, prestige- en terroircuvées zich bij zorgvuldige bewaring jarenlang kunnen ontwikkelen.