Rioja

Rioja is een van Spanje’s bekendste wijngebieden en draagt de hoogste Spaanse herkomststatus: Denominación de Origen Calificada (DOCa). De wijngaarden liggen vooral langs de Ebro en haar zijrivieren, in La Rioja, een deel van Navarra en de Baskische provincie Álava. Het gebied is verdeeld in Rioja Alta, Rioja Alavesa en Rioja Oriental. De Sierra de Cantabria schermt vooral Alta en Alavesa af van koele, natte Atlantische invloeden; tegelijk zorgt de afstand tot de kust voor zonnige, droge zomers en koude winters. Rioja Oriental is doorgaans warmer en droger, met een sterker mediterraan accent.

De bodems verschillen per zone en wijngaard. Kalkrijke klei domineert in veel delen van Rioja Alavesa en draagt bij aan frisheid en structuur; Rioja Alta kent onder meer klei-kalk en ijzerrijke gronden. In Rioja Oriental komen vaker alluviale en kalkhoudende kleigronden voor. Tempranillo is de kern van de rode wijnen: aromatisch, fris en fijn van tannine. Garnacha geeft rijper rood fruit en warmte, Graciano kleur, geur en zuren, en Mazuelo — Carignan — stevige tannine en frisheid. De klassieke witte rassen zijn Viura en Malvasía; Garnacha Blanca en Tempranillo Blanco spelen eveneens een rol.

Rode Rioja loopt stilistisch uiteen van sappige joven-wijnen, vaak met weinig of geen houtrijping, tot complexe, langdurig gerijpte bottelingen. Traditionele producenten gebruiken geregeld Amerikaans eiken, herkenbaar aan tonen van vanille, kokos, dille en zoete specerijen; Frans eiken wordt ook veel toegepast en geeft vaak subtielere toast- en kruidentonen. Witte Rioja kan licht en fris zijn, maar ook op vat rijpen en dan wasachtige, nootachtige en gedroogd-fruitachtige complexiteit ontwikkelen. Rosado is meestal droog en fruitgedreven.

De DOCa regelt herkomst, toegestane rassen en rijping. De bekende termen Crianza, Reserva en Gran Reserva verwijzen naar wettelijke minimale rijpingsperioden, die verschillen voor rood, wit en rosé. Daarnaast bestaan herkomstvermeldingen voor een zone, een gemeente (Vino de Municipio) en afzonderlijke wijngaarden (Viñedo Singular). Haro in Rioja Alta is een klassiek centrum van handelshuizen; Laguardia en Elciego behoren tot de bekende dorpen in Rioja Alavesa. Goede Rioja combineert doorgaans kersen- en pruimenfruit met kruiden, leer of tabak na flesrijping. Crianza kan jong al plezier geven, terwijl Reserva en Gran Reserva van sterke producenten vaak lang kunnen ouderen.